Daroogheh Historical House

خانه داروغه مشهد؛ خانه‌ای با معماری روسی

زمان برای مطالعه 5 دقیقه
  • ...
  • ...

بناهای تاریخی سند هویت هر شهری هستند و قدمت آن شهر را نشان می‌دهند. اگر کمی در کوچه‌پس‌کوچه‌های مشهد چرخی بزنید، متوجه خواهید شد که مشهد شهری تاریخی است. این شهر، خانه‌های تاریخی بسیاری دارد که هر کدام از دیگری زیباتر و دیدنی‌تر هستند. خانه داروغه یکی از معروف‌ترین و زیباترین خانه‌های تاریخی در مشهد که در فهرست آثار ملی کشورمان قرار دارد.

مشهد از بزرگ‌ترین شهرهای ایران است و جاذبه‌های تاریخی زیادی دارد. زیارت امام رضا (ع) هدف اصلی بیشتر مسافران برای سفر به این شهر است، اما مشهد بناهای تاریخی، سرگرمی‌ها و تفریحات متنوعی هم دارد. کوچه‌های اطراف حرم که هنوز بافت سنتی و قدیمی خود را حفظ کرده‌اند، جاذبه‌های دیدنی بسیاری را در خود جای داده‌اند که این می‌تواند بعد از زیارتی دلچسب، گزینه مناسبی برای گذراندن وقت در مشهد باشد. خانه داروغه از خانه‌های قدیمی و معروف در کوچه‌های اطراف حرم است. با یوتراوز همراه شوید تا کمی در این خانه قدیمی قدم بزنیم.

آنچه از خانه داروغه مشهد در این مقاله خواهید خواند:


همه چیز درباره خانه داروغه مشهد

Anthropological museum Daroogheh Historical House

خانه داروغه به وسعت 610 مترمربع در نزدیکی حرم مطهر امام رضا (ع) قرار گرفته است. این خانه که جزو اولین‌ها در شهر مشهد است، اولین حمام خصوصی و اولین سرداب و نانوایی این شهر را دارد. خانه داروغه در کوچه‌ای به همین نام قرار گرفته است، کوچه‌ای با حال‌وهوای سنتی، دیوارهای کاهگلی و ظروف قدیمی که در همه جای تاریخی بودن خانه و سنتی بودن فضا احساس می‌شود.به نیمه‌های کوچه داروغه که برسید، خانه را در کنار ماکت‌هایی سنتی و البته تابلویی که بر در آن مهر شده است به آسانی مشاهده می کنید. از پله‌های این خانه پایین بروید و از دالان نیمه تاریک آن گذر کنید. بعد از تهیه بلیط، دالان آجری شما را به حیاط خانه می‌رساند. حوض بزرگ و آبی رنگ خانه داروغه با گل‌هایی که در اطرافش چیده شده‌اند، اولین چیزی است که شما را مجذوب خود خواهد کرد.
سمت چپ عمارتی با معماری چشم‌نواز قرار دارد و در سمت راست خانه آجری ساده‌ای را خواهید دید که آن را غلام‌نشین می‌نامند. در و پنجره‌های چوبی، با شیشه‌های رنگی و کاشی‌کاری‌هایی که شکلی شبیه ستاره دارند از زیبایی‌های این خانه هستند. دو خانه تاریخی دیگر نیز در این کوچه وجود دارد که گویا در گذشته بهم راه داشته‌اند.


معماری خانه تاریخی داروغه

 architecture of Darogheh historical house

در خیابان نواب صفوی، راسته حوض مس‌گران و در کوچه داروغه، عمارتی است که از دوران قاجار به یادگار مانده است. این خانه در اواخر دوره قاجار و به دست یوسف خان هراتی ساخته شده ‌است. معماری خانه داروغه با سایر خانه‌های مشهد بسیار تفاوت دارد؛ سبک معماری این خانه روسی است. تندیس‌های گچی این خانه با اشکال زیبا و متنوع و کاشی‌های هفت رنگ از انواع المان‌های معماری روسی هستند که در ایران کمتر دیده می‌شود. این تندیس‌ها، شبیه سر انسان، سر شیر و فرشته‌های بالدار افسانه‌ای هستند. طراحی این خانه با پله‌هایی که در دو طرف ایوان دارد، معماری روسی را به خوبی نشان می‌دهد. این خانه همچنین یک حیاط، دو ضلع نشیمن و یک ضلع غلام‌رو هم دارد.
حیاط خانه داروغه، به سبکی کاملا قدیمی ساخته شده ‌است، یک حوض در میان و چهار باغچه به زیبایی هرچه تمام‌تر در اطراف این حوض قرار دارند. تزئینات و ارسی به کار رفته در این خانه، نشانی از معماری شرقی دارد. نوع معماری این بنا، سه طرف ساخت است و ورودی آن از ضلع جنوبی بناست.


تابستان‌نشین و زمستان‌نشین در خانه داروغه

summer section Daroogheh Historical House

مشابه دیگر خانه‌های تاریخی در ایران، خانه داروغه هم دو بخش مجزای تابستان‌نشین و زمستان‌نشین دارد. اهالی خانه در زمستان به بخش زمستان‌نشین رفته تا از ورود سرمای شدید به داخل خانه جلوگیری کنند. انواع وسایل گرماسوز و مطبخ در این قسمت وجود دارد؛ وسایلی که باعث می‌شوند گرما از پایین به سمت بالا برود تا باعث شود خانه گرم‌تر شود.بخش تابستان‌نشین، همان‌طور که از نامش پیداست برای روزهای گرم ساخته شده ‌است. در این بخش اتاق‌های بادگیر و حوض جاری بوده ‌است که با عملیاتی بسیار ساده و به کارگیری از نیروهای طبیعی همچون باد و آب خانه را خنک می‌کرده است. این سبک از مهندسی یکی از دلایل مشهور بودن خانه داروغه است. وجود دو نانوایی و اولین حمام خصوصی از دیگر امکانات و امتیازات این خانه است. جالب است بدانید که در ساخت این خانه از انرژی‌های طبیعی؛ آب، خورشید و باد استفاده شده است.


بخش‌های غربی و شرقی خانه

در بخش ایوان غربی، ستونی وجود دارد که بر قسمت بالایی آن، کاشی‌های هشت ضلعی دیده می‌شود و بر روی آن عبارت‌های «بسم الله الرحمن الرحیم»، «محمد (ص)، شمع جهان آفرینش» و نقوش گیاهی نقش بسته‌ است. در بخش شرقی چندین اتاق وجود دارد، در یکی از این اتاق‌ها شومینه گچ‌بری شده‌ای، قرار دارد که گویا اولین شومینه در مشهد بوده ‌است. همچنین در بخش شمالی خانه داروغه، ایوان زیبایی با چهار ستون قرار گرفته است که ایوان اصلی خانه داروغه به شمار می‌رود. این ستون‌های آجر‌ی هم به‌صورت متقارن روبه‌روی یکدیگر در بخش جلویی ایوان قرار گرفته‌اند و تا کف حیاط ادامه دارند. پله‌های موربی با نرده‌های ظریف و فلزی در دو طرف این ایوان قرار دارد و به آن زینت داده است.


نوروز در خانه داروغه

Daroogheh Historical House Interior decorations

اگر در نوروز به مشهد سفر می‌کنید، حتما سری به خانه تاریخی داروغه بزنید. خانه تاریخی داروغه در روزهای پرشور نوروز، جشن آیینی بزرگی را برگزار می‌کند. در این جشن افرادی با لباس‌های سنتی رنگارنگ و آوازهای محلی از گردشگران پذیرایی می‌کنند. می‌توانید در عکاسخانه سنتی آن با لباس‌های محلی عکس‌های یادگاری بیندازید یا در قهوه‌خانه سنتی این خانه دمنوش‌های خوش طعم را نوش جان کنید.


سرگذشت خانه تاریخی داروغه

یوسف خان هراتی که آخرین داروغه‌ی مشهد و نخستین رئیس نظمیه بود، دستور ساخت این بنا را به عنوان یک خانه شخصی صادر کرد. متاسفانه این خانه چندین بار دست به دست شد، اما در نهایت گروهی از معماران شناخته شد و طی عملیات مرمتی سخت، اصالت خانه را به آن بازگرداندند. برای مرمت این عمارت تاریخی از متخصصان رشته‌های معماری، باستان‌شناسی، مستند‌نگاری و مرمت استفاده شده است. پس از مرمت این خانه در زمستان 1393 مکانی برای پذیرایی از علاقه‌مندان و مسافران شد. از افتخارات خانه تاریخی داروغه، کسب جایزه‌ی حفظ و نگهداری میراث فرهنگی آسیا اقیانوسیه در سال 2016 است.


جاذبه‌های دیدنی اطراف خانه داروغه

tomb of Nader Shah

حال که شلوغی و ترافیک را پشت سر گذاشته‌اید، سری به جاذبه‌های نزدیک خانه داروغه هم بزنید. بازار عباس‌قلی خان یکی از قدیمی‌ترین بازارهای شهر مشهد است که اجناس آن قیمت پایینی دارند. آرامگاه نادر شاه یا نادری نیز یکی از جذاب‌ترین جاذبه‌های مشهد است و در ضلع شمال غربی چهارراه شهدا واقع شده است و نسبتا فاصله کمی با خانه داروغه دارد. مجموعه موزه های آستان قدس رضوی نیز که در حرم مطهر قرار گرفته اند و بزرگ‌ترین موزه وقفی در کشور هستند هم می توانند گزینه خوبی برای بازدید باشند.اگر باز هم از تماشای خانه تاریخی داروغه سیر نشدید، خانه تاریخی توکلی که معماری اروپایی دارد را برای دیدن انتخاب کنید. این خانه یکی از نمونه‌های قوی معماری در گذشته است که پس از گذشت دو قرن هنوز پابرجا و استوار مانده‌است.


آدرس خانه داروغه مشهد

این خانه در خیابان نواب صفوی، راسته حوض مسگران، کوچه داروغه واقع شده است و زمان بازدید از آن 8 صبح الی 2 بعدازظهر و 4 عصر الی 7 شب. البته این ساعت تحت تاثیر فصل و زمان سفر (پیک و غیر پیک) ممکن است تغییر کند.برای رسیدن به خانه تاریخی داروغه می‌توانید از انواع وسایل حمل‌ونقل از قبیل اتوبوس‌های بی. آر. تی و تاکسی استفاده کنید. از هر کجای مشهد که هستید به سمت حرم مطهر بروید و بعد از آن خود را به خیابان نواب صفوی (ضلع غربی حرم) برسانید. راسته حوض مسگران را که ادامه بدهید به کوچه داروغه خواهید رسید. خانه تاریخی داروغه در این کوچه قرار دارد. حداقل زمانی که برای بازدید از این خانه نیاز دارید یک ساعت است. از آنجایی‌که خانه داروغه در نزدیکی حرم واقع شده و اطراف حرم یکی از شلوغ‌ترین محدوده‌ها در مشهد است، حتما قبل از حرکت، وضعیت ترافیک و زمان رسیدن خود را در نظر بگیرید.


خانه قدیمی، حیاط پر از گل، حوض آبی رنگ، سادگی و صمیمیت، همگی یادآوری از گذشته در ذهن ما هستند. امروزه که تقریبا بیشتر مردم در خانه‌ها آپارتمانی زندگی می‌کنند رویای خانه‌هایی از این قبیل رویایی دوست‌داشتنی اما دست‌نیافتنی است. چه کسی از این خانه‌ها خاطره‌ای ندارد؟ شاید آن روزها را تجربه نکرده باشیم اما رنگ و بوی این خانه‌ها هنوز هم برای ما حس زندگی دارد. خانه‌های تاریخی عجیب زنده هستند. سادگی شاید ناب‌ترین ویژگی این خانه‌ها بود!

نوشته های مشابه
  • خواجه ربیع مشهد

    آرامگاه خواجه ربیع یکی دیگر از جاذبه‌های زیارتی در مشهد است که قدمت زیادی دارد. بنای خواجه ربیع جزو یادگاری‌های ارزشمند صفویان در مشهد به شمار می‌رود که به واسطه وجود آرامستان در حوالی آن مورد بازدید بسیاری از ساکنین شهر مشهد است. آیا می‌خواهید با این بنای تاریخی و جاذبه زیارتی آشنا شوید؟

  • آسمان نمای دانشگاه فردوسی مشهد

    انگاریوم یا آسمان نمای دانشگاه فردوسی مشهد یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری متفاوت و علمی در مشهد است. آسمان نمای دانشگاه فردوسی همراه با امکانات آموزشی برای ایجاد انگیزه در نسل آینده و افزایش فراگیری دانش در مشهد تاسیس شده است. آیا می‌خواهید اطلاعات کاملتری از آسمان نمای مشهد به دست آورید؟

  • عباسقلی خان مشهد

    عباسقلی‌ خان مشهد یکی از قدیمی‌ترین محلات این شهر است و سه جاذبه‌ تاریخی دارد: مدرسه عباسقلی‌ خان، بازارچه عباسقلی‌ خان و کوچه عباسقلی‌ خان. در مقاله‌ پیش‌رو کامل‌ترین اطلاعات درباره معرفی این سه مکان و بررسی زوایای گردشگری آنها را خواهید خواند.

دیدگاهتان را بنویسید