Bitter Orange Legend Shiraz

عروسی درخت بهار نارنج؛ رسم باستانی شیرازی‌ها

زمان برای مطالعه 8 دقیقه
  • ...
  • ...

شیراز شهر مهربانی و شادی است. شهری که از دیرباز به دلیل داشتن فرهنگ غنی در بین گردشگران شهرت بسیار داشته است. مردم شیراز آداب ‌و رسوم کهن و ارزشمندی دارند که نسل ‌به نسل منتقل شده است. عروسی درخت بهار نارنج در شیراز هم یکی از رسوم زیبای مردمان سرزمین پارس است.

فرهنگ غنی مردم شیراز و مراسم‌های آن از دیرباز زبان‌زد خاص و عام بوده ‌است. مراسم‌هایی با اصالت مانند عید نوروز، شست‌وشوی صورت برای تطهیرشدن در حوض ماهی سعدیه، پهن‌کردن سفره هفت‌میم و «عروسی درخت بهار نارنج» که هر یک داستانی در پس خود دارد. در این بین عروسی بهار نارنج کمتر به گوش کسی خورده است. این سنت یادآور افسانه‌ای قدیمی است که تنها در شیراز برگزار نمی‌شود. بلکه مردم رامسر هم این مراسم را برگزار می‌کنند. در ادامه همراه با یوتراوز به شهر شیراز می‌رویم تا با بخشی از «فرهنگ بومی شیراز» آشنا شویم.

آنچه در این مقاله از عروسی درخت بهار نارنج می‌خوانید:

آداب ‌و رسوم مردم شیراز

Shiraz,city of traditions

شیرازی‌ها مردمانی خونگرم و مهربان هستند. هرکجای ایران که باشید نام شیراز را که بشنوید بی‌اختیار به یاد بامرامی این مردم خوش‌صحبت و خوش‌لهجه خواهید افتاد. از خوش‌‌مرامی این مردم که بگذریم، شادبودن و خوشگذرانی از آن صفاتی است که شیرازی‌ها بدان مشهورند. آن‌ها فارغ از دغدغه‌های زندگی هستند و با ناامیدی و ناراحتی کاری ندارند. این مهربانی به‌قدری زیاد و مشهود است که حتی در مراسماتی نظیر«عروسی درخت نارنج» می‌توان آن را به خوبی مشاهده کرد. کجای دنیا دیده‌اید برای درخت عروسی بگیرند؟ اما این‌جا شیراز است با مردمانی مهربان و سخاوتمند! اندکی با ما در میان آداب ‌و رسوم شیراز قدم بزنید تا شما را به یک عروسی سخاوتمندانه ببریم. راستی اگر به شیراز سفر می‌کنید، «لیست بهترین سوغات شیراز» را در یوتراوز بخوانید.

درخت نارنج و شکوفه‌های سپید

Bitter orange

درخت بهار نارنج یکی از زیباترین درخت‌های ایران است که به‌وفور در شهر شیراز یافت می‌شود. این درخت نارنجی با آن عطر ماندگارش، برای همگان یادآوری از شهر شیراز است. بی‌شک بوی بهار نارنج هم یکی از ناب‌ترین عطرهایی است که می‌توان آن را استشمام کرد.
شکوفه‌های بهار نارنج، گل‌های سپیدرنگی که تِلی می‌شوند برای گیسوان کمند دخترک نوجوان همسایه که با لبخند به شیطنت دیگر بچه‌ها نگاه می‌کند. دیدن ذوق دختر بچه‌هایی که منتظر به صف شده‌اند تا دخترک نوجوان برایشان دستبندی از گل‌های سپیدرنگ ببافد چه جذاب است.!
قرارهای عاشقانه و نم‌نم باران که با بوی نارنج در آمیخته، خاطرات شیرینی است که با دیدن درخت‌ نارنج به یکباره برایتان تداعی خواهد شد. بهار نارنج را می‌توان سبکی خاص از زندگی مردم شیراز دانست که خاطراتش آلبومی شده و به داستان تبدیل شده‌اند. داستانی طولانی که با فرهنگ شیرازی‌ها عجین شده ‌است.
در بهار، کوچه باغ‌های شهر شیراز تماما غرق در گل‌های سپیدرنگ می‌شوند. قدم‌زدن در این کوچه باغ‌های عطرآگین بهار اردیبهشت ماه در کنار گل‌های درخت نارنج چه شور و حالی دارد. درخت نارنج علاوه بر میوه‌ی خوش طعم آن شکوفه‌های زیبایی هم دارد که توجه به خواص متنوع آن‌ها را نیز نباید فراموش کرد. شکوفه‌های درخت نارنج را می‌توان به عنوان دمنوش برای آرامش قلب و بوی خوش آن را اسانس و عطردهنده استفاده کرد. شربت بهار نارنج و مربای بهار نارنج هم جزئی از سفره سخاوتمندانه شیرازی‌ها و بهترین سوغاتی است که می‌شود از شیراز به خانه برد.
یکی از خوشمزه‌ترین محصولات تولیدی از شکوفه‌های بهارنارنج شربت آن است. اگر حتی یک بار هم این شربت را امتحان کرده باشید، طعم لذت‌بخش آن‌ را نمی‌توانید هیچگاه فراموش کنید. مربای بهار نارنج نیز برای خود حکایتی دیگری دارد؛ مربایی که هوش از سر شما خواهد برد. سر سفره‌ی صبحانه سرو کردن مربای بهار نارنج و در هنگام عصر خوردن دمنوش آن عجیب می‌چسبد.
مادربزرگ‌های شیرازی علاوه بر اینکه از شکوفه‌های درخت نارنج آن همه خوراکی لذیذ تهیه می‌کنند، از پوست میوه نارنج هم در تهیه غذاهای سنتی شیراز بهره می‌برند. مادربزرگ‌های مهربان شیرازی پوست نارنج را روی بخاری خشک می‌کنند تا در فصل زمستان عطر خوش این نارنج‌ها فضای خانه را عطرآگین کنند.
اگر به شیراز سفر کردید و سری به باغ‌های (دلشگا، جهان‌نما، قوام)، ارگ کریم خان، حافظیه و سعدیه زدید، حتما بوی خوش این شکوفه‌های سفید مشامتان را پر خواهند کرد. رفتن به سعدیه و حافظیه، دیدار با اسطوره‌های شعر ادب و فارسی به همراه لذت‌بردن از مملو درختان بهار نارنج محفلی دیدنی را برای شما به ارمغان می‌آورند.‌ راستی یادتان باشد بعضی از این خوراکی عطرآگین را می توانید در «بازار وکیل شیراز؛ بهترین و تماشایی‌‎ترین بازار ایران» پیدا کنید.

داستان عروسی درخت نارنج

Bitter Orange wedding Legend

و اما عروسی درخت نارنج! مراسم عروسی درخت نارنج در واقع سنت اصیلی است که از دیرباز در شهر شیراز برگزار می‌شده ‌است. این مراسم نشأت گرفته از داستانی قدیمی است که با مدرنیته شدن شهرها هنوز هم مورد توجه بعضی‌ها قرار می‌گیرد. داستان عروسی درخت نارنج؛ داستان نیکان مردم شیراز است، برای این‌که نشان‌دهند تا چه اندازه به درخت بهار نارنج اهمیت می‌دهند. بزرگترها این داستان را برای فرزندان خود بازگو می‌کنند تا اهمیت طبیعت از یاد نرود.
اگر پای صحبت‌ها و داستان‌های شیرین پدر بزرگ‌ها و مادربزرگ‌های شیرازی بنشینید حتما این داستان را برای شما نقل خواهند کرد. داستان عروسی درخت نارنج، روایتگر زنی است که می‌خواهد درخت مهربانی را قطع کند. درختی که آن سال محصول نداده و کم‌بار بوده ‌است، درخت بهار نارنجی که ناز آورده و نامهربان شده است.
پدربزرگ با گویش نمکین خود ادامه داستان را می گوید: از وساطت همسایه‌ها، از کمک این مردمان مهربان به درخت نارنج، آرام کردن زن برای منصرف شدن از قطع درخت و از عروسی که بعد آن برپا شد. حرف‌های پدربزرگ را مادربزرگ ادامه می‌دهد و او از عروسی می‌گوید که همان درخت بهار نارنج است. درخت نارنجی که بر روی سرش تور سفید رنگی می‌کشند و با کل کشیدن و خواندن اسنوک (شعری که در عروسی شیرازی‌ها خوانده می‌شود) و پاشیدن شکرپنیر بر روی سرش برایش مراسم عروسی می‌گیرند.
در این مراسم همسایه‌ها به شادی پرداخته و به امید این‌که سال بعد درخت نارنج دست از نامهربانی برداشته و پر بار شود آن روز را جشن می‌گریند. هرساله با آمدن فصل بهار هر درخت نارنجی که محصولش کم باشد برایش جشن عروسی می‌گیرند. کسی که درخت بهار نارنج دارد و کم بار بودن درخت نارنج خود را می‌بیند، همه همسایگان را دعوت می‌کند تا به صورت نمادین با تبر به سمت درخت نارنج هجوم ببرد، از آن طرف همسایه‌ها به سرعت به میان می‌آیند و صاحب درخت را آرام می‌کنند، سپس به جشن و پایکوبی می‌پردازند، دیگ آشی برپا می‌کنند، آش می‌خورند و از دور هم بودن لذت می برند. دور هم لحظات دل‌انگیزی را سپری کرده و گل می‌گویند و گل می‌شنود. این رسم زیبا و جالب یکی از مراسم‌های قدیمی در شهر شیراز است که نشان از اهمیت و مهربانی مردم شیراز نسبت به طبیعت دارند.

سخن آخر:

شیراز شهر گل‌های رنگارنگ و زیبایی‌های طبیعی است. رفتن به شیراز در اردیبهشت ماه جلوه‌ی دیگری از این شهر را پیش چشمتان قرار می‌دهد. ارزش درخت بهار نارنج برای مردم شیراز آنچنان از جایگاه بالایی برخوردار است که روزی خاص را برای برپایی جشنواره‌ای به نام جشنواره بهار نارنج اختصاص داده‌اند. اگر به بهار نارنج‌ دلربا علاقه‌مند هستید پس این جشنواره را از دست ندهید. جشنواره‌ای که طبیعت تماشایی شهر شیراز را برای عموم به نمایش خواهد گذاشت.

نوشته های مشابه
  • فرهنگ بومی شیراز

    هویت یک منطقه رابطه مستقیمی با فرهنگ بومی آن دارد. هنگامی‌که سخن از فرهنگ بومی یک منطقه می‌شود در واقع هویت ساکنان آن منطقه به تصویر کشیده می‌شود. فرهنگ بومی شیراز از دیرباز تا کنون زبان‌زد خاص و عام بوده است، شهری با اصالت که فرهنگی اصیل دارد.

  • غذاهای سنتی شیراز

    شیراز، شهر بهارنارنج هر ساله میزبان گردشگران بسیاری از نقاط مختلف دنیا است. این شهر زیبا بخش مهمی از فرهنگ اصیل ایرانی را به معرض نمایش گردشگران بین‌المللی می‌گذارد چراکه جاذبه‌های تاریخی آن در جهان مشهورند. اما غذاهای سنتی شیراز هم به همان اندازه زبان‌زد عام و خاص شده است و بخشی از سفر شما به شیراز، به شکم‌گردی در این شهر اختصاص پیدا خواهد کرد.

  • سوغات و صنایع ‌دستی مشهد

    وقتی اسم مشهد برای سفر به میان می‌آید همه از حرم امام رضا (ع) یاد می‌کنند و زیارت. اما شهر مشهد در کنار زیارت بارگاه امام هشتم (ع)، جذابیت‌های دیگری هم دارد که می‌تواند سفر به این شهر را سرشار از تجربه‌ها و خاطرات فراموش‌نشدنی کند. یکی جذابیت‌های سفر به مشهد، خرید سوغات و صنایع ‌دستی زیبا و نفیس از مشهد است.

دیدگاهتان را بنویسید